Piping
20 Jan 2026· 1 min read

Pipe Sizing Calculation คืออะไร

ทำความเข้าใจหลักการเลือกขนาดท่อจาก flow rate และ velocity พร้อมสมการพื้นฐานที่วิศวกรใช้จริง

Pipe Sizing คืออะไร

Pipe sizing คือการเลือกขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางของท่อให้เหมาะสมกับอัตราการไหล (flow rate) ที่ต้องการ โดยควบคุมความเร็วของของไหล (velocity) ให้อยู่ในช่วงที่ยอมรับได้ เพื่อหลีกเลี่ยง ปัญหา erosion, noise และ pressure drop ที่มากเกินไป

สมการพื้นฐาน

เริ่มจากความสัมพันธ์ระหว่างพื้นที่หน้าตัด อัตราการไหล และความเร็ว:

A = Q / v
D = sqrt(4A / π)

โดยที่:

  • Q = อัตราการไหล (m³/s)
  • v = ความเร็วที่ยอมรับได้ (m/s)
  • A = พื้นที่หน้าตัดของท่อ (m²)
  • D = เส้นผ่านศูนย์กลางภายในที่ต้องการ (m)

ช่วง velocity ที่นิยมใช้

ServiceTypical velocity
Liquid (pump suction)0.6 – 1.5 m/s
Liquid (pump discharge)1.5 – 3.0 m/s
Gas / vapour15 – 30 m/s

ขั้นตอนการคำนวณ

  1. กำหนด flow rate ที่ต้องการ
  2. เลือก velocity ที่เหมาะสมกับ service
  3. คำนวณพื้นที่หน้าตัดและเส้นผ่านศูนย์กลาง
  4. ปัดขึ้นไปยัง nominal pipe size ที่มีจริง
  5. ตรวจสอบความเร็วจริงอีกครั้ง

เลือก nominal size ที่ทำให้ velocity จริงยังอยู่ในช่วงที่ยอมรับได้เสมอ

ลองใช้ Pipe Sizing Calculator เพื่อคำนวณได้ทันที

Piping
pipe sizing
velocity
flow rate