Piping
20 Jan 2026· 1 min readPipe Sizing Calculation คืออะไร
ทำความเข้าใจหลักการเลือกขนาดท่อจาก flow rate และ velocity พร้อมสมการพื้นฐานที่วิศวกรใช้จริง
Pipe Sizing คืออะไร
Pipe sizing คือการเลือกขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางของท่อให้เหมาะสมกับอัตราการไหล (flow rate) ที่ต้องการ โดยควบคุมความเร็วของของไหล (velocity) ให้อยู่ในช่วงที่ยอมรับได้ เพื่อหลีกเลี่ยง ปัญหา erosion, noise และ pressure drop ที่มากเกินไป
สมการพื้นฐาน
เริ่มจากความสัมพันธ์ระหว่างพื้นที่หน้าตัด อัตราการไหล และความเร็ว:
A = Q / v
D = sqrt(4A / π)
โดยที่:
Q= อัตราการไหล (m³/s)v= ความเร็วที่ยอมรับได้ (m/s)A= พื้นที่หน้าตัดของท่อ (m²)D= เส้นผ่านศูนย์กลางภายในที่ต้องการ (m)
ช่วง velocity ที่นิยมใช้
| Service | Typical velocity |
|---|---|
| Liquid (pump suction) | 0.6 – 1.5 m/s |
| Liquid (pump discharge) | 1.5 – 3.0 m/s |
| Gas / vapour | 15 – 30 m/s |
ขั้นตอนการคำนวณ
- กำหนด flow rate ที่ต้องการ
- เลือก velocity ที่เหมาะสมกับ service
- คำนวณพื้นที่หน้าตัดและเส้นผ่านศูนย์กลาง
- ปัดขึ้นไปยัง nominal pipe size ที่มีจริง
- ตรวจสอบความเร็วจริงอีกครั้ง
เลือก nominal size ที่ทำให้ velocity จริงยังอยู่ในช่วงที่ยอมรับได้เสมอ
ลองใช้ Pipe Sizing Calculator เพื่อคำนวณได้ทันที
Piping
pipe sizing
velocity
flow rate